Świat przed nami nie istniał

Jak pamięć o wojnie przenika kolejne pokolenia?

Nie trzeba doświadczyć wojny, żeby żyć z jej konsekwencjami. Wystarczy dorastać w domu tych, którzy ją pamiętają. To tam wojna zostaje najdłużej – w rodzinnych historiach, w przemilczeniach, w sposobie, w jaki kochamy, boimy się, wychowujemy dzieci i wyobrażamy sobie świat.

Ludzie, którzy przeżyli II wojnę światową, wracali do życia bez języka do opowiedzenia własnego cierpienia i bez psychologicznego wsparcia. Mieli założyć rodziny, odbudować domy, miasta, państwo i codzienność. Nikt nie uczył ich, jak odbudować siebie. To, czego nie zdołali przyswoić i nazwać, często przekazali dzieciom i wnukom.

Dlaczego w Polsce objawy zespołu stresu pourazowego występują znacznie częściej niż w większości krajów Europy? Dlaczego niemal co piąta Polka i co piąty Polak go doświadczają? Co w nas zostało z tych, którzy przeżyli okupację, obozy, wysiedlenia, Wołyń, Sybir, Powstanie Warszawskie czy akcję „Wisła”? I jak to dziedzictwo działa w nas do dziś?

Opowieści bohaterów noszących w sobie echo cierpień, których sami nie doświadczyli, głosy psychologów i historyków, którzy przez dziesięciolecia próbowali zrozumieć i nazwać psychiczne skutki wojny, Katarzyna Surmiak-Domańska splata z historią własnej rodziny. Tworzy poruszający reportażowo-psychologiczny portret Polek i Polaków, pokazując, jak pamięć o wojnie przenika kolejne pokolenia i pozostaje obecna w naszej psychice, relacjach oraz sposobie przeżywania świata.